De Sint-Janskerk te Gouda. De St.-Janskerk is beroemd vanwege haar enorme collectie 16de-eeuws gebrandschilderd glas. Het is met een lengte van 123 meter de langste kerk van Nederland. De kerk is bekend door de Goudse glazen, de gebrandschilderde ramen. De beroemde St. Janskerk in Gouda is gerestaureerd in de jaren 1964 tot en met 1980.

Al verscheidene eeuwen is de Grote- of Sint-Janskerk het voornaamste monument van de stad Gouda. De gebrandschilderde ramen, de zogenaamde Goudse Glazen en de bijbehorende cartons, zijn wereldberoemd. De Sint-Janskerk in Gouda is de enige kerk in de wereld waar zoveel zestiende eeuwse gebrandschilderde ramen bewaard zijn gebleven. De zeventig Glazen beslaan samen een oppervlak van 1755 vierkante meter en geven beelden uit een bewogen en belangrijke periode uit onze Vaderlandse en Europese geschiedenis. Ze werden geschonken spoedig na de brand van 1552, namelijk tussen 1565 en 1572. De schenkers, vorsten, edelen en prelaten lieten zich in het benedendeel van het glas afbeelden, daarmee het volk tonend hoe goed, machtig en vroom zij waren. Latere schenkers zijn de Staten van Holland, het Hoogheemraadschap van Rijnland en de vrije steden van Holland die een relatie met Gouda hadden. Aan ontwerp en uitvoering van de Glazen hebben vele beroemde glazeniers gewerkt. De bekendste onder hen zijn Dirck en Wouter Crabeth. De laatste grote restauratie vond plaats tussen 1899 en 1936. In de jaren 1984-1989 vond een bijzondere conservering plaats, waarbij alle Glazen aan de buitenzijde van een extra beschermend glas werden voorzien.

De 'Goudse Glazen'
De Sint-Janskerk te Gouda is met 123 meter de langste kerk van Nederland. De uiterlijke vorm is die van een gotische kruisbasiliek, het interieur met de rondbogen vertoont invloeden van de renaissance. Het zijn echter de gebrandschilderde ramen die de kerk wereldberoemd hebben gemaakt, zij staan bekend als de 'Goudse Glazen'.


De 'cartons'
Van deze glazen zijn de originele ontwerptekeningen, de 'cartons', bewaard gebleven. Ze hebben dezelfde afmetingen als de glazen en dienden door de eeuwen heen als voorbeeld bij restauraties en reparaties van de glazen. Geen enkele kerk ter wereld bezit een dergelijke cultuurschat uit het verleden.


De kerk, waarvan de bouw begon in de Middeleeuwen, werd drie maal vergroot, steeds na een verwoestende brand. De huidige glazen omvatten een periode van 1555 tot 1947. Ze kwamen tot stand doordat sponsors ze aan de kerk schonken, aanvankelijk waren dat wereldlijke en kerkelijke machthebbers, later de steden van Holland.


Deze site heeft niet de kerk of haar glazen als onderwerp, maar de originele ontwerp-tekeningen van die glazen, de 'Goudse cartons'. Een eeuwenlang bewaard gebleven collectie van immens grote tekeningen. Sommigen zijn wel meer dan 20 meter hoog. 'Onder de knop' collectie ziet u een overzicht.